Việt Nam chính thức vận hành sàn giao dịch carbon

Ngày 29/6/2026, Việt Nam chính thức đưa Sàn giao dịch carbon trong nước vào vận hành, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển thị trường carbon và thúc đẩy lộ trình chuyển đổi sang nền kinh tế carbon thấp.

Theo lộ trình triển khai, trong giai đoạn thí điểm, hàng hóa được giao dịch trên sàn gồm hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon. Việc hình thành sàn giao dịch không chỉ tạo ra cơ chế mua bán minh bạch mà còn góp phần xác lập giá carbon theo cơ chế thị trường, khuyến khích doanh nghiệp chủ động đầu tư vào công nghệ sạch và các giải pháp giảm phát thải.

Sàn giao dịch carbon mang lại ý nghĩa gì cho doanh nghiệp?

Trước đây, phát thải khí nhà kính chủ yếu được nhìn nhận như một nghĩa vụ tuân thủ. Tuy nhiên, khi thị trường carbon được hình thành, lượng phát thải không còn chỉ là “chi phí” mà có thể trở thành một loại tài sản có giá trị kinh tế.

Đối với các doanh nghiệp thuộc diện được phân bổ hạn ngạch phát thải, việc giảm phát thải hiệu quả sẽ tạo ra cơ hội tiết kiệm hạn ngạch hoặc tham gia giao dịch theo quy định. Ngược lại, các doanh nghiệp phát thải vượt mức cho phép có thể mua thêm hạn ngạch hoặc sử dụng tín chỉ carbon để đáp ứng yêu cầu tuân thủ. Cơ chế này góp phần tạo động lực để doanh nghiệp đầu tư vào đổi mới công nghệ, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và tài nguyên.

Khi thị trường carbon được hình thành, lượng phát thải không còn chỉ là “chi phí” mà có thể trở thành một loại tài sản có giá trị kinh tế.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì?

Sự vận hành của thị trường carbon cũng đồng nghĩa với việc doanh nghiệp cần chủ động hơn trong công tác quản lý phát thải. Một số nội dung cần được quan tâm gồm:

• Kiểm kê và quản lý phát thải khí nhà kính theo quy định.
• Theo dõi và đánh giá hiệu quả sử dụng năng lượng, nước và nguyên vật liệu.
• Xây dựng kế hoạch giảm phát thải phù hợp với điều kiện sản xuất.
• Tìm kiếm các cơ hội tạo tín chỉ carbon từ các dự án giảm phát thải hoặc hấp thụ carbon.
• Từng bước tích hợp các yêu cầu về ESG và phát triển bền vững vào chiến lược kinh doanh.

Việc chuẩn bị từ sớm không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu pháp lý mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh, đặc biệt khi các thị trường xuất khẩu ngày càng quan tâm đến dấu chân carbon của sản phẩm.

Cơ hội trong hành trình chuyển đổi xanh

Sàn giao dịch carbon là một công cụ kinh tế mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam vào năm 2050. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp chuyển từ tư duy “tuân thủ” sang “tạo giá trị”, biến các nỗ lực giảm phát thải thành lợi ích kinh tế và lợi thế cạnh tranh trên thị trường.

Trong bối cảnh đó, việc đầu tư vào các giải pháp như Hiệu quả tài nguyên và Sản xuất sạch hơn (RECP), kiểm toán năng lượng, kiểm kê khí nhà kính, ESG hay lộ trình Net Zero sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ đáp ứng các quy định mới mà còn sẵn sàng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng xanh toàn cầu.

VNCPC